Hanes Byr Chapter

15 Ebrill 1971, am 3.45pm yn union, cynhaliwyd cyfarfod Bwrdd cyntaf Canolfan Gelfyddydau Chapter, Caerdydd.  Dros ddeugain mlynedd yn ddiweddarach rydym yn dathlu pedwar degawd o ddawn greadigol ac arloesi a’n twf o fod mewn ysgol wag i fod yn un o ganolfannau pwysicaf y celfyddydau cyfoes yn Ewrop.

Bu’r artistiaid lleol Christine Kinsey a Bryan Jones, ynghyd â’r newyddiadurwr, Mik Flood, yn trafod y syniad o sefydlu Canolfan Gelfyddydol i Gymru am y tro cyntaf yn hwyr yn 1968.  Roedd yn adeg pan oedd unrhyw beth i’w weld yn bosib.

Dros y ddwy flynedd ganlynol cawsant gartref i’r ganolfan yn hen Ysgol Uwchradd Treganna (yr hen Canton High School) a chynnal cyfres o ddigwyddiadau i godi arian a chreu diddordeb yn y syniad o ganolfan gelfyddydol.  Gan weithio dan y teitl ‘The Arts Centre Project Group’, roedd hyn yn cynnwys cyngerdd pop 12 awr yng Ngerddi Soffia gyda Pink Floyd ar ben y rhaglen a Black Sabbath a Quintessence yn eu cefnogi.

Roedd Canolfannau Celfyddydol yn ffenomenon newydd ym mlynyddoedd cynnar y 70au.  Gwelodd Kinsey, Flood a Jones ganolfan oedd yn unigryw yng Nghymru a thu draw iddi, yn gwasanaethu’r gymuned leol ac yn sefydlu amgylchedd lle'r oedd modd rhoi cartref i’r holl ddisgyblaethau creadigol dan yr un to.

O fewn dim o dro, symudodd arlunwyr, gwneuthurwyr printiau, cerflunwyr, crochenwyr, gwneuthurwyr offerynnau ac artistiaid eraill i mewn i’r adeilad.  At hyn, ymunodd grwpiau amatur megis Cymdeithas Arlunio De Cymru a Chwmni Theatr Everyman â’r ganolfan, gyda Chymdeithas Ffilmiau Caerdydd yn arwain y ffordd wrth droi hen ystafell gotiau’r genethod yn un o’r llecynnau gorau yn Ne Cymru ar gyfer sinemâu bychain.

Cafodd ystafelloedd dosbarth eu troi’n oriel, daeth hen neuadd yr ysgol i fod yn theatr, symudodd Moving Being, y Cardiff Laboratory Theatre a’r Paupers Carnival i mewn a daeth Chapter yn ganolbwynt o ddifrif i artistiaid ac i gynulleidfaoedd.

Rydym wedi hyrwyddo rhestr hir o enwau adnabyddus, o’r cyfarwyddwyr ffilm Justin Kerrigan, Marc Evans a Chris Monger (cyn-aelod o Fwrdd Chapter) i’r artistiaid a enwebwyd am Wobr Turner, Mona Hartoum a Cornelia Parker, o’r animeiddwyr a enwebwyd am Oscar, Joanna Quinn a gwneuthurwr Wallace and Gromit, Nick Park, i’r cerddorion John Cale a Susan Sontag, o’r comedïwyr Jerry Sadowitz a Ben Elton i’r actorion Willem Dafoe a chyn-seren Monty Python, Terry Jones.

Ym mis Hydref 2009, ail-agorwyd ein drysau wedi i waith sylweddol gael ei wneud ar ailddatblygu’r prif safle.  Dau ddiwrnod yn unig y buom ar gau wrth i ni drosglwyddo pethau’n ôl o gartref dros dro ein caffi-bar yn ein Stiwdio (yr hen gampfa).  Mae’r caffi-bar bellach yn lle cymdeithasol a deinamig sy’n ffynnu, yn gweithio law yn llaw gyda’n rhaglen o syniadau a ffilmiau, perfformiadau a chelfyddyd ryngwladol, a honno’n rhaglen sy’n tyfu.

Heddiw mae Chapter yn parhau’n driw i weledigaeth wreiddiol ei sefydlwyr.  Yn llwyddiant o ran diwylliant a busnes, daw nifer o enwau mwyaf adnabyddus y theatr, byd dawns ac animeiddio atom. Rydym yn cyflwyno dros 1000 o ddigwyddiadau’r flwyddyn, yn croesawu dros 800,000 o ymwelwyr yn flynyddol ac yn gweithio gyda phartneriaid o bedwar ban y byd.

Rydym yn parhau i gael ein gyrru gan ddyheadau a dymuniadau artistiaid a chynulleidfaoedd, yn meithrin lleisiau annibynnol, yn gweithredu fel catalydd i syniadau newydd ac yn gartref i’r cyfoes a’r gymuned allu dod ynghyd gyda gwir bwrpas a brwdfrydedd.

Newyddion Chapter

  • MARCHNAD OH SO FESTIVE – GALW AM GEISIADAU

    02 Hyd 2018

    Dydd Sadwrn 8 a Dydd Sul 9 o Ragfyr, 11yb – 6yhY flwyddyn hon mae Ffair Fwyd Nadolig ac Oh So Crafty yn cyfuno i greu Marchnad Oh So...

  • National Lottery Cinema Day

    21 Medi 2018

    Did you know every time you play The National Lottery you’re supporting British film as well as community projects in your local area...

  • e-amserlen Chapter

    Cofrestrwch i dderbyn yr e-amserlen wythnosol.

    More info

Fy Nghyfrif Chapter

Wedi colli eich cyfrinair?

Ddim yn aelod eto?

×