Rydym yn defnyddio cwcis ar y wefan hon i wella sut mae'n gweithio a sut mae'n cael ei ddefnyddio.      Rheoli   |   Polisi preifatrwydd

Accept & Continue
 

Drama a grëwyd drwy waith gyda charcharorion a throseddwyr ifanc yng Nghymru yn cael ei dangos am y tro cyntaf yn Chapter Wedi ei bostio ar 25 Medi 2019

Play created from work with prisoners and young offenders in Wales premiers at Chapter

Drama newydd yw The Creature a grëwyd trwy waith datblygu mewn carchardai ac unedau troseddwyr ifanc yn y de a'r canolbarth, sy'n ymdrin â gwraidd troseddau cyllyll ac ymddygiad gwrth-gymdeithasol. Y Cyfarwyddwr, Chris Durnall, sy'n trafod y broses o greu'r cynhyrchiad newydd gan Company of Sirens a Lucy Gough, a fydd yn cael ei ddangos am y tro cyntaf yn Chapter ar 1 Hydref. 

 “Haf diwethaf, bu i Company of Sirens gyflwyno The Wolf Tattoo gan Lucy Gough, drama newydd rymus a phwysig yn ymdrin â chanlyniadau troseddau cyllyll a pheryglon y diwylliant gangiau ymhlith pobl ifanc. Roedd y ddrama'n ymwneud â grŵp o bobl ifanc yn hela mewn heidiau i oroesi, pobl ifanc a oedd un ai wedi colli pob moes, neu nad oedd wedi cydnabod eu moesau erioed. 

Yr hyn a oroesodd yn y sefyllfa druenus yma oedd cariad: cariad tuag at ei gilydd a'r hyn a grëwyd gan eu cyfres o werthoedd eu hunain. Roedden nhw'n wyllt, ond yn ôl eu safonau nhw, yn foesol, a gwnaed cymariaethau gyda rhai o ddramâu dystopia Philip Ridley ac Anthony Neilson.

Yr hydref yma rydyn ni'n cyflwyno'r hyn y gellid ei ystyried yn ddrama ddilynol iddi, sef The Creature. Mae'r ddrama yma'n ymdrin â gwraidd troseddu ymhlith pobl ifanc, a'r pwnc hollbwysig, troseddau cyllyll yn ein cymunedau. Mae'n archwilio effaith teulu a magwraeth, ac yn gofyn a gaiff bwystfil ei eni neu ei greu? Mae'r ddrama'n rhannol seiliedig ar nofel Frankenstein gan Mary Shelley, a pherthynas rhwng mab a'i dad yw'r berthynas ganolog. Mae'r bachgen wedi cyflawni trosedd ofnadwy, ac fel creadur Shelley, does ganddo ddim edifeirwch. Ei ateb i'r cwestiwn 'Pam?' yw, "Trodd tristwch fi'n gythraul".

Ym mis Ionawr 2019, ymwelodd Company of Sirens â charchardai yn y de a'r canolbarth. Fe weithion ni gyda charcharorion, a'u gwahodd nhw i gymryd rhan greadigol yn y gwaith o greu'r ddrama. Buon ni yng Ngharchar y Parc ym Mhen-y-Bont ar Ogwr am wythnos o drafodaethau a gweithdai. Yn naturiol, ar y dechrau roedd y carcharorion yn amharod i gymryd rhan, ac roedd teimlad o ddiffyg ymddiriedaeth: pam oedden ni yna? Oedden nhw'n cael eu defnyddio, cyn cael eu hanghofio ar ddiwedd yr wythnos?

Dechreuodd y gwrthwynebiad yma gilio wrth i ni ffurfio perthynas gyda'r carcharorion, a phan ddechreuon nhw ymddiried yn ein bwriad, fe newidiodd pethau a dechreuodd eu safbwyntiau a'u creadigrwydd ddod i'r amlwg. Un ymateb trawiadol wrth ddatblygu'r sgript oedd "dwed wrtha i beth sy'n rhaid i fi wneud, a na'i wneud e". Yr unig siom oedd nad oedd modd i ni barhau i ddatblygu'r diddordeb a gafodd ei sbarduno. Fodd bynnag, mae gwaith y ddrama wedi gadael gwaddol.

Mynegodd llawer ohonynt fod y system addysg wedi eu siomi, gan gyfeirio at yr ysgol fel yr adeg y dechreuon nhw deimlo'n ddi-werth.

Fe weithion ni gyda Gwasanaeth Cyfiawnder Ieuenctid Ceredigion hefyd, sy'n cynnwys gweithwyr proffesiynol hyfforddedig o ystod eang o wasanaethau, gan gynnwys yr heddlu a'r Gwasanaethau Cymdeithasol. Mae Gwasanaeth Cyfiawnder Ieuenctid yn asesu ac yn cefnogi troseddwyr ifanc rhwng 10 ac 17 oed. Drwy ein gwaith, canfuom fod llawer ohonynt yn ymddangos fel petaent allan o reolaeth. Yn aml, roedd yn amlwg bod y rhieni a'r gofalwyr wedi cyrraedd pen eu tennyn.

Ysgrifennwyd y ddrama ar sail y cyswllt yma gyda phobl ifanc. Wrth gastio'r ddrama, roedden ni'n edrych am gyfuniad o actorion profiadol a rhai sy'n newydd i'r maes, ac o gefndiroedd amrywiol. 

Cynrychiolir y 'bachgen' gan fwy nag un perfformiwr, gan ddangos sawl wyneb i'w gymeriad. Mae'n ddarn eithriadol o waith sydd ar adegau'n filain, ond yn delynegol ar yr un pryd. Mae e hefyd, er gwaetha'r disgwyl, yn ddoniol iawn.

Mae'n ddrama bwysig yn yr oes sydd ohoni, ac mae'n codi cwestiynau ynghylch magwraeth, cyfrifoldeb rhieni a beth sy'n ein gwneud ni'n bobl ddynol.

Mae'r ddrama'n cynnwys cerddoriaeth gan Daniel Johnston, cerddor ac artist a oedd ar yr ymylon ei hun, ac yr oedd Curt Cobain (Nirvana) yn hoff iawn ohono. Mae hefyd yn cynnwys seinwedd wreiddiol a grëwyd yn arbennig ar gyfer y cynhyrchiad."

- Chris Durnall, Company of Sirens

Mae The Creature yn Chapter rhwng 1 a 10 Hydref, gyda pherfformiad Dehongliad Iaith Arwyddion Prydain ar 4 Hydref am 8yh. Bydd trafodaeth wedi'r sioe gyda'r sgriptiwr a'r cyfarwyddwr ar nos Fawrth 1 Hydref. Tocynnau nawr ar werth

 

undefined

undefined

Conversations